Ήθη & έθιμα

Τα υπέροχα ήθη και έθιμα της πόλης

Χριστούγεννα- Πρωτοχρονιά ! Την παραµονή των Χριστουγέννων συντροφιές µικρών παιδιών ψάλλουν τα κάλαντα στα σπίτια και στα µαγαζιά και αποσπούν φιλοδωρήµατα. Οι νοικοκυρές συνήθως µοιράζουν στα παιδιά χρήµατα, µελοµακάρονα και διάφορα άλλα γλυκίσµατα. Τις ηµέρες των Χριστουγέννων στην κεντρική πλατεία στολίζεται ένα χριστουγεννιάτικο δέντρο κι δίπλα του τοποθετείται µία φάτνη. Την παραµονή της Πρωτοχρονιάς ένας άντρας του πολιτιστικού συλλόγου Φιλιππιάδας µεταµφιέζεται σε Άγιος Βασίλης και µοιράζει δώρα σε όλα τα παιδιά. Η κοπή της βασιλόπιτας , επίσης δεν λείπει από τα έθιµα της Πρωτοχρονιάς καθώς αφού αλλάζει η χρονιά κάθε οικογένεια κόβει βασιλόπιτα και µάλιστα αυτός που βρίσκει στο κοµµάτι του το φλουρί θεωρείται ο τυχερός της χρονιάς.

Αποκριες!Το καρναβάλι γυναικών Φιλιππιάδος γίνεται την δεύτερη Παρασκευή της δεύτερης Αποκριάς. Γίνεται παρέλαση και στο τέλος στην κεντρική πλατεία της Φιλιππιάδας έχουν το κάψιµο του βασιλιά καρνάβαλου και ακολουθεί γλέντι και χορός. Το βράδυ της Κυριακής µαζεύονται συγγενείς στο σπίτι και τρώνε όλοι µαζί αρτύσιµα φαγητά, συνήθως τυρόπιτες, γαλατόπιτες και γιαούρτι. Στο τέλος εύχονται «Καλή Σαρακοστή» και παίζουν διάφορα παιχνίδια. Τέτοια παιχνίδια είναι το γάνωµα, το γιαούρτωµα και το χάσκο. Το χάσκο είναι ένα αρκετά διασκεδαστικό αποκριάτικο παιχνίδι. Ο σπιτονοικοκύρης δένει ένα αυγό µε ένα σχοινί και το κουνάει γύρω από τα στόµατα των συγγενών. Αυτοί προσπαθούν να πιάσουν το αυγό µε το στόµα (χωρίς χέρι) και όποιος πιάσει το αυγό το τρώει και έτσι τελειώνει το παιχνίδι. Όλη αυτή η προσπάθεια των συγκεντρωµένων να πιάσουν το αυγό µε το στόµα προκαλεί αρκετή αγωνία και έχει αρκετό ενδιαφέρον προκαλώντας ασταµάτητο γέλιο!!

Γαϊτανάκι! Μικρός αριθµός νέων σχηµατίζει µια παρέα. Σ’ έναν στύλο ψηλό, τοποθετούν στην κορυφή του διάφορα γαϊτάνια (σχοινιά ή κορδέλες µε περίεργα χρώµατα ) και κάθε παίκτης κρατώντας ένα γαϊτάνι πρέπει µε έντεχνες κινήσεις και χορεύοντας να πλέξει τις κορδέλες στο στύλο και ξανά χορεύοντας να τις ξεµπλέξει µε συνοδεία λαϊκών οργάνων.

Πάσχα! Οι προετοιµασίες για τον εορτασµό του Πάσχα ξεκινούσαν πριν την Μεγάλη εβδοµάδα µε τον καθαρισµό του σπιτιού και το ασβέστωµα της αυλής. Το Σάββατο του Λάζαρου, οι κάτοικοι πήγαιναν από σπίτι σε σπίτι και έλεγαν τα κάλαντα του Λαζάρου , κρατώντας ένα καλάθι που ήταν στολισµένο µε λουλούδια και ο σπιτονοικοκύρης τους φίλευε µε χρήµατα ή αυγά. Την Μεγάλη Πέµπτη, από το πρωί οι γυναίκες ζύµωναν τσουρέκι και έβαφαν τα αυγά. Το πρώτο βαµµένο αυγό που έβγαζαν από την κατσαρόλα το τοποθετούσαν στο εικονοστάσι και το φύλαγαν εκεί µέχρι το επόµενο Πάσχα.

Την Μεγάλη Παρασκευή, τα παιδία από πολύ πρωί τραγουδούσαν το πένθιµο τραγούδι της σταύρωσης του Χριστού. Την ηµέρα αυτή τα παιδιά κρατούν στα χέρια τους ένα καλάθι στολισµένο µε ένα µαύρο µαντήλι, ως ένδειξη πένθους 29 για την σταύρωση του Χριστού. Το βράδυ της Ανάστασης οι νοικοκυραίοι γυρνώντας από την εκκλησία και πριν µπουν στο σπίτι σταύρωναν την εξώπορτα µε το Άγιο Φως και µετά άναβαν το καντήλι έτσι ώστε να µπορέσουν να κρατήσουν το Άγιο Φως όλο το χρόνο στο σπίτι.

Στη συνέχεια λαµβάνουν δείπνο µε κύριο φαγητό την µαγειρίτσα. Πατροπαράδοτο έθιµο της Κυριακής του Πάσχα είναι το σουβλιστό αρνί και το τσούγκρισµα των αυγών. . Όµως παραδοσιακή θεωρούνταν η γάστρα στην οποία έψηναν το πασχαλινό κρέας. Οι λατρευτικές εκδηλώσεις ολοκληρώνονταν την Κυριακή του Πάσχα µε τον εσπερινό της Αγάπης. Όλα τα παραπάνω έθιµα, αναβιώνουν ευτυχώς ακόµα και στις µέρες µας. Επίσης, στην περιοχη της Φιλιππιάδας την εβδοµάδα του Πάσχα χορεύεται ένας στρωτός χορός που ονοµάζεται καγκελάρι.

Το χορό σέρνουν κυρίως οι ηλικιωµένοι και οι γνώστες των τραγουδιών. Τραγουδούν αυτοί πρώτα και το τραγούδι επαναλαµβάνεται από τους υπόλοιπους ανθρώπους που συµµετέχουν στο χορό. Ο χορός είναι πολύ απλός. Αποτελείται από τέσσερα βήµατα. Αρχίζει µε το δεξί πόδι εµπρός και λίγο δεξιά. Μετά ακολουθεί το αριστερό. Επιστρέφει το αριστερό και ακολουθεί το δεξί. Τα τραγούδια που λέγονται έχουν βαθιές ρίζες στα ακριτικά έπη µε έντονη την υπερβολή και τον ηρωισµό.

Επίσης η πόλη πανηγυρίζει και στις 15 Αυγούστου την κοίµηση της Θεοτόκου, όπου γιορτάζει η εκκλησία της Παναγίας της Παλαιάς Φιλιππιάδας.

Στις 24 Μαρτίου παραµονή της Ευαγγελισµού της Θεοτόκου στην παλαιά Φιλιππιάδα στο χώρο του ∆ηµοτικού από τα παλαιά χρόνια έχουν έθιµο να ανάβουν φωτιές µε παλιά λάστιχα, ξυλα και αλλα υλικα,να χορεύουν γύρω από την φωτιά και να προσφέρουν ποτά και διάφορα γλυκίσµατα.