Παραδοσιακά προϊόντα

Τα εξαιρετικά προϊόντα της Φιλιππιάδας

Η πόλη έχει κυριολεκτικά στα πόδια της µια εύφορη πεδιάδα. Επόµενο ήταν λοιπόν οι κάτοικοι της να ασχοληθούν µε την γεωργία με κυριότερα είδη που καλλιεργούνται να είναι το καλαμπόκι για καρπό και η μηδική (τριφύλλι) για σανό. Η καλλιέργεια αυτών των κτηνοτροφικών φυτών είναι μια καλλιέργεια με υψηλές απαιτήσεις σε νερό άρδευσης που κατά κανόνα γίνεται με συστήματα τεχνητής βροχής υπό πίεση, επίσης οι αγρότες της περιοχής καλλιεργούν πολλές ποικιλίες και είδη εσπεριδοειδών οι εξής ποικιλίες πορτοκαλιών : Navelina, W. Navel, Κοινά και Salustiana ενώ οι δύο ποικιλίες μανταρινιών είναι η Reticulata και η ποικιλία Nova,μπορουμε να αναφερουμε την καλλιέργεια ακτινιδίου που είναι μια σχετικά νέα καλλιέργεια στην περιοχή και καλύπτει συνολική έκταση πολλών χιλιάδων στρεμμάτων πλέον με παραγωγή που φθάνει τους 25.000 τόνους. Η ποικιλία που καλλιεργούν οι αγρότες είναι η Hayward. Από τα συσκευαστήρια της γυρω περιοχής τα ακτινίδια εξάγονται προς τις παρακάτω χώρες: ΠΓΔΜ, Αλβανία, Βουλγαρία, Πολωνία, Τσεχία, Σερβία, Ουκρανία, Αίγυπτος, Λίβανος, Ουγγαρία, Ιορδανία και Ρωσία.Επισης οι κατοικοι ασχολουνται και με την καλλιεργεια νωπων οπωροκηπευτικών οπως ντομάτες, κολοκύθια, και φασόλια.

Το ελαιόλαδο αποτελεί μία από τις βασικές πηγές εισοδήματος των κατοίκων , παράγεται από την ποικιλία ελιάς Λιανολιά Κέρκυρας ή Πρεβεζάνα. Έχει σκούρο, κιτρινοπράσινο χρώμα, φρουτώδη γεύση και είναι σχετικά παχύρευστο. Πρόκειται για προϊόν χαρακτηρισμένο ως Προστατευόμενης Γεωγραφικής Ένδειξης (ΠΓΕ).

Καθώς και η βρώσιμη χονδροελιά εχει σημαντική αναπτυξη με το πατε-ελιας, του οποίου η ζήτηση τελευταία είναι πολύ μεγάλη.
Η κτηνοτροφία είναι ιδιαίτερα αναπτυγμένη με πολλά και καλά οργανωμένα κοπάδια αιγοπροβάτων με αποτέλεσμα την ύπαρξη αρκετών τυροκομείων (γνωστότερα των οποίων είναι η Ήπειρος, ο Καραλής, ο Μπάφας και ο Παππάς) που παράγουν γάλα, γιαούρτι, φέτα (ΠΟΠ), κεφαλογραβιέρα (ΠΟΠ) και γαλοτύρι (ΠΟΠ) και άλλα τοπικά τυράκια όπως τσαλαφούτι, ανθότυρο κλπ των οποίων μεγάλες ποσότητες εξάγονται.

Τις τελευταίες δεκαετίες έχουν δημιουργηθεί στην περιοχή µεγάλες µονάδες µεταποίησης κτηνοτροφικών προϊόντων και εκτροφεία ζώων, δίνοντας ώθηση στην τοπική οικονοµία και την ανάπτυξη στην ευρύτερη περιοχή. Στην περιοχή υπάρχουν αρκετές εγκαταστάσεις χοιροτροφικών µονάδων(20). Οι µονάδες αυτές λειτουργούν βάσει 10 προγράµµατος του Υπουργείου Γεωργίας, για την εφαρµογή ενός ολοκληρωµένου εθνικού προγράµµατος, για την γενετική βελτίωση των χοίρων στη χώρα µας. Έχουν ενταχθεί στο πρόγραµµα έλεγχου αποδόσεως χοίρων του Υπουργείου Γεωργίας και βρίσκονται υπό την παρακολούθηση του Κέντρου Γενετικής βελτίωσης ζώων Ιωαννίνων. Επιπλέον οι µονάδες αυτές αποσκοπούν στην παραγωγή και διάθεση στους Έλληνες χοιροτρόφους ζωικού υλικού υψηλής γενετικής αξίας, ώστε να επιτυγχάνουν σταθερά υψηλή παραγωγικότητα και εκτροφή χοίρων µε χαµηλό κόστος παραγωγής. Βέβαια στην περιοχή είναι εγκατεστηµένα και αρκετά κοτοστάσια στο πλαίσιο ελέγχου του Υπουργείου Γεωργίας, τα οποία ενισχύουν την παραγωγικότητα και γενικότερα την οικονοµία του τόπου.
Ανθόμελο, θυμαρίσιο μέλι, πευκόμελο και βασιλικός πολτός παράγονται και τυποποιούνται από επιχειρήσεις της περιοχής.
Η παραγωγή και τυποποίηση μελιού στην περιοχή αποτελεί έναν από τους κλάδους που διαρκώς αναπτύσσεται και ενισχύεται από τα περιφερειακά προγράμματα χρηματοδοτήσεων.

Οι πρωτοβουλίες Γυναικείων Συνεταιρισμών της περιοχής, οι περισσότεροι από τους οποίους χρηματοδοτήθηκαν στο πλαίσιο των προγραμματων Leader καθώς και άλλων μικρών βιοτεχνικών επιχειρήσεων, συνεισφέρουν στην παραγωγή τοπικών εδεσμάτων και παραδοσιακών προϊόντων όπως είναι τα ζυμαρικά, χυλοπίτες, λικέρ ούζο, τσίπουρο, ,γλυκά κουταλιού και παραδοσιακές πίτες.

Μέσα από την κουζίνα της Φιλιππιάδας που στηρίχθηκε στην αξιοποίηση των τοπικών προϊόντων, των διαφόρων πολιτιστικών καταβολών και στην ευρηματικότητα των γυναικών της περιοχής, διαμορφώθηκε μια πλούσια γαστρονομική παράδοση .Έτσι συναντούμε μια πληθώρα εδεσμάτων και φαγητών όπως ζυμωτό ψωμί με προζύμι, κουλούρα καλαμποκίσια, κρεμμυδόψωμο καλαμποκίσιο, μαρμελόνια, περπερίτσα (τυρόψωμο), μπομπότα με σταφίδες, πολυσπόρια.

Λάχανα και καρπούς της γης όπως γομύδια (τηγανητά λάχανα όπου λάχανα ενοούμε τα λάπατα, τους ζοχούς, το σπανάκι, , τσουκνίδες), λάπατα τσιγαριστά, τραχανάς, χυλοπίτες, πιλάφι με γαλοτύρι και πετιμέζι, λαχανοντολμάδες, όσπρια, σκορδαλιά με καρύδι.
Αυγοτάραχο, χαβιάρι Άρτας, γάμπαρη Αμβρακικού, κέφαλος πετάλι, πέστροφα σχάρας, σουπιές στον νταβά με κρεμμύδι, χέλι στο κεραμίδι, ψάρια με λάχανα στο φούρνο, μύδια γεμιστά με σπανακόρυζο.

Φαγητα με βαση το κρεας μπουμπάρια (έντερα γεμιστά), αγριογούρουνο με κυδώνια και κάστανα, κουνέλι λαγώτο, τσουμπλέκι (κεφτέδες με κρεμμύδια στο φούρνο), χοιρινό με πρασοσέλινο, μοσχάρι με πορτοκάλι στη γάστρα, ζυγούρι με ραδίκια, γίδα κοκκινιστή με τραχανά.

Στις πίτες η Φιλιππιάδα είναι ασυναγώνιστη (όπως άλλωστε όλη η Ήπειρος): ζαρκόπιτα (ζάρκα σημαίνει γυμνή, άρα πίτα χωρίς φύλλα), κασιάτα, κοσμηρί, κρεατόπιτα (πίτα Πρωτοχρονιάς), μπλατσάρα, ξινογαλόπιτα, πατατόπιτα, πλιγουρόπιτα, τραχανόπιτα, γαλατόπιτα, κολοκυθόπιτα, λαχανόπιτα (λάχανα είναι τα άγρια χόρτα), μακαρονόπιτα, τυρόπιτα με ρύζι.

Γλυκά του κουταλιού (φλούδες εσπεριδοειδών, βύσσινο, καρυδάκι, κολοκύθα, μελιτζανάκι, συκαλάκι),αλλά και το σπάνιο καρπούζι, κυδωνόπαστο, λαδοραβανί, τρίγωνα, μπουγάτσα, ρυζόγαλο, αμυγδαλωτά.

Τέλος ένα τοπικό αναψυκτικό που παράγει ο τόπος, είναι η κρανάδα από το χυμό φρούτων της κρανιάς, συνδυασμένο με το τοπικό τσίπουρο. Πρόκειται για έναν χυμό δροσιστικό, υπόξινο, με αντιπυρετικές ιδιότητες.